कॉटन मार्केट चौकात सामाजिक संघटनांचा संयुक्त उपक्रम; फुले दाम्पत्याच्या सामाजिक व शैक्षणिक क्रांतीच्या विचारांना उजाळा
नागपूर, २४ सप्टेंबर : सामाजिक विषमता, अज्ञान, अंधश्रद्धा आणि जातीय भेदभावाविरुद्ध वैचारिक लढा उभारत वंचित समाजघटकांना सामाजिक हक्क मिळवून देण्यासाठी महात्मा ज्योतिराव फुले यांनी २४ सप्टेंबर १८७३ रोजी सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली. या ऐतिहासिक घटनेच्या स्मरणार्थ सत्यशोधक समाज स्थापना दिनानिमित्त नागपुरातील कॉटन मार्केट चौक येथे महात्मा फुले आणि क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांच्या पुतळ्यांना पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन करण्यात आले.
सकल ओबीसी महामोर्चा, ओबीसी युवा अधिकार मंच तसेच शहरातील विविध सामाजिक संघटनांच्या संयुक्त विद्यमाने या अभिवादन कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. सामाजिक समता, शिक्षण, महिला सक्षमीकरण आणि वंचित घटकांच्या हक्कांसाठी फुले दाम्पत्याने केलेल्या कार्याचे स्मरण या कार्यक्रमातून करण्यात आले.
फुले दाम्पत्याच्या विचारांना उजाळा
कार्यक्रमाच्या प्रारंभी महात्मा ज्योतिराव फुले आणि क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांच्या पुतळ्यांना आकर्षक फुलांची सजावट करण्यात आली. त्यानंतर उपस्थित मान्यवरांच्या हस्ते दोन्ही महापुरुषांच्या पुतळ्यांना पुष्पहार अर्पण करून विनम्र अभिवादन करण्यात आले.
महात्मा फुले यांनी समाजातील शूद्र, अतिशूद्र, वंचित आणि दुर्बल घटकांना सामाजिक प्रतिष्ठा व समान हक्क मिळवून देण्यासाठी आयुष्यभर संघर्ष केला. शिक्षण हे सामाजिक परिवर्तनाचे प्रभावी साधन असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले. महिलांच्या शिक्षणासाठी क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांनी केलेले कार्यही भारतीय सामाजिक परिवर्तनाच्या इतिहासातील महत्त्वाचा अध्याय मानला जातो.
सत्यशोधक समाजाच्या स्थापनेमागे समाजातील रूढी, अंधश्रद्धा आणि अन्यायकारक सामाजिक व्यवस्थेला वैचारिक आव्हान देण्याची भूमिका होती. जातिभेदाच्या पलीकडे जाऊन समता, बंधुता आणि सामाजिक न्यायाची मूल्ये रुजविण्याचा प्रयत्न या चळवळीने केला. त्यामुळे सत्यशोधक समाज स्थापना दिन हा केवळ ऐतिहासिक स्मरणाचा दिवस नसून सामाजिक परिवर्तनाच्या विचारांचे पुनर्स्मरण करण्याचा दिवस असल्याचे उपस्थितांनी नमूद केले.
सामाजिक परिवर्तनाचा वारसा पुढे नेण्याचे आवाहन
अभिवादन कार्यक्रमात उपस्थित कार्यकर्ते आणि नागरिकांनी महात्मा फुले व सावित्रीबाई फुले यांच्या कार्याची आठवण करून त्यांच्या विचारांचा आजच्या सामाजिक परिस्थितीतही अभ्यास आणि प्रसार करण्याची गरज व्यक्त केली. शिक्षणाचा विस्तार, सामाजिक समानता, वंचित घटकांचे अधिकार आणि महिलांचा सन्मान यांसाठी समाजाने सातत्याने प्रयत्नशील राहावे, असा संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला.
फुले दाम्पत्याने शिक्षण आणि सामाजिक सुधारणांच्या माध्यमातून निर्माण केलेल्या वैचारिक चळवळीचा प्रभाव पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचविण्याची गरजही यावेळी व्यक्त करण्यात आली. सामाजिक प्रश्नांकडे चिकित्सक दृष्टीने पाहणे आणि अन्यायकारक प्रथा व भेदभावाविरोधात आवाज उठविणे, हीच फुले दाम्पत्याला खरी आदरांजली ठरेल, असा सूर उपस्थितांमध्ये होता.
कार्यकर्ते व नागरिकांची उपस्थिती
कार्यक्रमाच्या शेवटी सकल ओबीसी महामोर्चा आणि ओबीसी युवा अधिकार मंच यांच्या वतीने उपस्थित नागरिक व कार्यकर्त्यांना लाडू वाटप करण्यात आले.
या कार्यक्रमाला सकल ओबीसी महामोर्चाचे संयोजक उमेश कोर्राम, तसेच प्रफुल गुडदे, वंदना वनकर, रमेश पिसे, बाबा बिडकर, अरुण पवार, ज्ञानेश्वर रक्षक, संजय शेंडे, शरद वानखेडे, परमेश्वर राऊत, सागर चव्हाण, पीयूष आकरे, कृतल आकरे, आकाश वैद्य, देवेंद्र समर्थ, यजुर्वेद शेलोकर, सुषमा भड, राम बांते, अशोक काकडे आणि समीक्षा गणेशे यांच्यासह विविध सामाजिक क्षेत्रांतील कार्यकर्ते व नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
सत्यशोधक समाजाच्या स्थापना दिनानिमित्त आयोजित या कार्यक्रमातून महात्मा फुले आणि क्रांतीज्योती सावित्रीबाई फुले यांच्या सामाजिक व शैक्षणिक कार्याचे स्मरण करत समता, शिक्षण आणि सामाजिक न्यायाच्या विचारांना पुढे नेण्याचा निर्धार व्यक्त करण्यात आला.